Bỏng là một tai nạn khá thường gặp mà hầu như ai đều từng đã gặp. Tùy thuộc vào mức độ bỏng, bạn sẽ có những cách khác nhau để xử lý vết bỏng. Tuy nhiên, với một vết bỏng nhỏ, bạn có thể điều trị dễ dàng theo những cách tự nhiên và đơn giản. Có nhiều cách trị bỏng tại nhà, dưới đây là một số cách chữa bỏng tại nhà mà bạn có thể áp dụng qua bài viết dưới đây của chúng tôi.
1. Phân loại cấp độ khi bị bỏng
Bỏng là hiện tượng tổn thương da do một số nguyên nhân phổ biến như tiếp xúc trực tiếp với nước sôi, bức xạ mặt trời, hóa chất, ngọn lửa, điện,… Trước khi xác định bị bỏng nên làm gì hoặc áp dụng cách trị bỏng tại nhà, bạn cần bình tĩnh xem xét và phân loại mức độ bỏng. Theo đó, có 4 cấp độ bỏng bao gồm:
Bỏng cấp độ 1: Da đỏ và chỉ sưng nhẹ, không phồng rộp, ít để lại sẹo.
Bỏng cấp độ 2: Da bị phỏng và dày lên do ảnh hưởng trực tiếp đến lớp mô da bên trong.
Bỏng cấp độ 3: Da bị tổn thương sâu vào lớp bên trong, đồng thời có những tác động lên dây thần kinh khiến tê liệt dây thần kinh. Vùng da bị bỏng thường có màu trắng, xám hoặc đen.
Bỏng cấp độ 4: Đây là cấp độ nguy hiểm nhất, gây ra những tổn thương ăn sâu vào đến tận gân và xương.
Lưu ý: Bỏng độ 3 và độ 4 là các mức độ nghiêm trọng và bạn chỉ nên điều trị tại bệnh viện. Đa số tình trạng bỏng độ 1 và độ 2 với vết bỏng có đường kính nhỏ hơn 2,5cm có thể được điều trị tại nhà.
2. Các cách trị bỏng tại nhà an toàn bạn nên biết
Thông thường các vết bỏng nhẹ sẽ mất khoảng từ 1 – 2 tuần để lành lại và ít có nguy cơ để lại sẹo. Điều trị bỏng tại nhà để làm giảm đau, ngăn ngừa nhiễm trùng và thúc đẩy da mau lành hơn.
Các bạn cần phải làm sơ cứu vết bỏng trước sau đó điều trị theo các cách sau.
Các bạn có thể xem chi tiết: Hướng dẫn sơ cứu vết bỏng tại nhà
2.1 Rửa nước lạnh
Tác dụng của việc rửa nước lạnh vết bỏng là làm giảm hoặc dứt cơn đau, đồng thời ngăn ngừa tổn thương ăn sâu vào da. Khi gặp vết bỏng nhẹ, đầu tiên bạn nên rửa vết thương dưới vòi nước lạnh trong khoảng 20 phút. Sau đó, bạn có thể rửa lại vùng da bị bỏng bằng nước và xà phòng dịu nhẹ. Như vậy sẽ ngăn tình trạng nhiễm trùng phát triển. Vì nhiễm trùng sẽ gây cản trở quá trình phục hồi thương tổn.
2.2 Chườm lạnh
Bạn đặt tấm khăn ướt hoặc một túi chườm lạnh chuyên dụng trên chỗ bỏng có thể giúp giảm đau và bớt sưng phồng da. Bạn có thể áp dụng chườm lạnh trong khoảng từ 5 – 15 phút. Hãy nhớ không nên dùng đá viên hoặc túi chườm quá lạnh đặt trực tiếp lên bề mặt da vì dễ gây kích ứng chỗ bị bỏng, cũng như hạn chế lưu thông máu khiến vết bỏng lâu phục hồi hơn.
2.3 Bôi thuốc mỡ kháng sinh
Vết bỏng hay hình thành những nốt phồng rộp, nếu bị hở hoặc vỡ, bạn có thể bôi các loại kem hoặc thuốc mỡ kháng sinh nhằm ngăn ngừa nhiễm trùng và giúp da mau lành hơn. Có thể dùng một số loại thuốc như Bacitracin hay Neosporin chẳng hạn để bôi lên vùng da bị ảnh hưởng, sau đó dùng băng gạc vô trùng để băng vết thương lại.
2.4 Bôi gel nha đam
Nha đam có công dụng khá hiệu quả trong việc chữa các vết bỏng độ 1 hoặc độ 2. Đây cũng là một trong những cách trị bỏng tại nhà hiệu quả. Nhờ nha đam có đặc tính thúc đẩy tuần hoàn máu, kháng khuẩn và ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn. Bạn có thể bôi một lớp gel nha đam trực tiếp lên vùng da bị bỏng. Nếu dùng kem nha đam đã qua xử lý thì bạn cần xem kỹ thành phần có chứa nhiều tinh chất nha đam không, tránh dùng các chất phụ gia, đặc biệt là hương liệu và phẩm màu.
2.5 Mật ong
Mật ong có tác dụng làm dịu vùng da bị bỏng vì đây là một chất chống viêm, kháng nấm, kháng viêm tự nhiên rất hữu hiệu. Bạn có thể thoa mật ong lên miếng gạc, sau đó đắp lên vị trí bị bỏng để ngăn ngừa nhiễm trùng và giảm bớt phần nào cơn đau khó chịu.
2.6 Tránh ánh nắng mặt trời
Khi đang bị bỏng dù nặng hay nhẹ, tốt nhất bạn nên tránh ánh nắng mặt trời trực tiếp. Vì vùng da bị bỏng sẽ trở nên rất nhạy cảm với khói bụi và ánh nắng mặt trời.
2.7 Tránh sờ chỗ da phồng rộp
Dù cảm thấy khá khó chịu nhưng bạn vẫn không nên đụng chạm đến chỗ da bị phồng rộp. Nếu bạn chọc vào chỗ da bị phồng rộp cho vỡ ra, tạo vết thương hở, có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng cho da. Trường hợp chỗ da bị phồng rộp làm bạn khó chịu, bạn nên đến gặp bác sĩ để khám.
2.8 Dùng thuốc giảm đau.
Nếu bạn cảm thấy đau nhức, khó chịu, hãy sử dụng các thuốc giảm đau không kê toa như Ibuprofen (Motrin, Advil) hay Naproxen (Aleve). Lưu ý là bạn nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của thuốc để xác định liều dùng phù hợp.
2.9 Sử dụng các loại thực phẩm chức năng, các loại thực phẩm có lợi
Để tăng nhanh quá trình phục hồi khi bị bỏng, cũng như đảm bảo da không bị sẹo, bạn nên sử dụng các loại thực phẩm có lợi cho quá trình phục hồi, ngoài ra nên dùng các loại thực phẩm chức năng và một số loại thuốc giúp cho quá trình phục hồi diễn ra nhanh hơn, và làm vùng da bị bỏng không để lại sẹo.
3. Các cách chữa bỏng không an toàn
Bên cạnh những cách trị bỏng tại nhà hiệu quả, tốt cho da, bạn nên tránh dùng những nguyên liệu sau đây để trị bỏng:
3.1 Cách trị phỏng bằng bơ
Bạn tuyệt đối không được bôi bơ lên vết bỏng. Không hề có bằng chứng khoa học nào cho thấy cách trị phỏng tại nhà này có thể giúp làm dịu chỗ bỏng mà còn làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn. Bơ có tính giữ nhiệt và cũng chứa nhiều vi khuẩn gây nhiễm trùng chỗ bỏng.
3.2 Dầu thiên nhiên
Trái với suy nghĩ của nhiều người, dầu dừa thật ra chẳng có tác dụng gì với vết bỏng của bạn cả. Tương tự, dầu ô liu cũng có tính giữ nhiệt và có thể tiếp tục khiến cho da bạn như bị thiêu đốt. Đã có nhiều nghiên cứu ủng hộ việc sử dụng dầu thiên nhiên để chữa bỏng. Thế nhưng, đa phần đó đều là những nghiên cứu quy mô nhỏ chưa áp dụng trên người với kích cỡ mẫu lớn.
3.3 Cách trị bỏng bằng lòng trắng trứng
Không nên đặt lòng trắng trứng lên chỗ vết bỏng vì sẽ mang theo nguy cơ nhiễm trùng. Nghiêm trọng hơn, lòng trắng trứng gà còn có thể gây phản ứng dị ứng từ nhẹ đến nặng cho da bạn.
3.4 Chữa bỏng bằng kem đánh răng
Nhiều người cho rằng kem đánh răng có thể trị bỏng nhưng thật tế không phải vậy vì có thể gây kích ứng chỗ bỏng và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn sinh sôi gây nhiễm trùng.
3.5 Dùng đá lạnh chữa bỏng
Bạn có thể để chỗ vết thương dưới vòi nước lạnh hay chườm túi đá lạnh nhưng đừng áp đá lạnh trực tiếp lên chỗ bị bỏng. Đá lạnh thậm chí còn gây ra tình trạng bỏng lạnh cũng nghiêm trọng không kém gì khi bạn bị bỏng nhiệt.
4. Một số lưu ý cần biết khi chữa bỏng tại nhà
Mặc dù bỏng độ 1 ở phạm vi nhỏ không cần chăm sóc y tế nhưng bạn cần đến gặp bác sĩ khi vết bỏng độ 1 có dấu hiệu nặng hơn, vết bỏng bao phủ một vùng da lớn hơn 7cm, bỏng quanh khớp, chẳng hạn như đầu gối và khuỷu tay, vết bỏng ảnh hưởng đến mặt, háng, bàn chân, bàn tay hoặc mông.
Điều quan trọng là bạn cần xác định vết bỏng khi nào có thể điều trị tại nhà và khi nào cần phải đến bác sĩ. Bạn cần đến bệnh viện ngay nếu:
- Bị sốt
- Chỗ vết thương đau nhức và có mùi
- Chỗ bỏng ở các vị trí trên mặt, tay, mông và háng
- Bạn chưa tiêm vắc xin ngừa uốn ván trước đó
- Chỗ bỏng lan ra diện rộng với đường kính vết bỏng lớn hơn 7,5cm.
Khi có cảm giác mình bị bỏng độ 3, bạn cũng không nên tự điều trị tại nhà. Cách trị bỏng tại nhà có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng hay mất máu.
Vết bỏng độ 3 còn có khả năng tác động tới các tế bào bên dưới và thậm chí là gây tổn thương thần kinh. Nhưng với bỏng loại này, tổn thương có thể nghiêm trọng đến mức bạn không cảm thấy đau bởi các dây thần kinh đã bị tổn thương. Các dấu hiệu của bỏng độ 3 bạn nên lưu ý là:
- Da sần sùi
- Da trở nên giống như sáp
- Da đổi màu trắng hoặc nâu sẫm
- Không xuất hiện bóng nước trên da.
Ngoài ra, các vết bỏng do điện giật cũng không nên điều trị tại nhà. Chỗ bỏng này thường tác động đến các mô dưới da và gây tổn thương nội mô nghiêm trọng. Trong trường hợp này, bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện.
Nếu nhận thấy mình có nguy cơ bỏng độ 3, bỏng độ 4 hay bỏng điện thì bạn không được tự ý chữa vết bỏng tại nhà mà cần phải nhanh chóng đến gặp bác sĩ.
